روزنامه اعتماد - شینا انصاری؛ حملات صهيوني- امريكايي با انفجار گسترده مخازن نفت در استان‌هاي تهران و البرز، انتشار حجم وسيع آلودگي هوا و محصور شدن تهران با لايه‌اي از دود، مصداق بارز «اكوسايد» يا «جنايت محيط زيستي» است. اقدامي غير انساني كه بيانگر تهديد جدي زندگي انسان‌هاي بي‌گناه و غيرنظامياني است كه علاوه بر تروماي سنگين روحي و رواني باید پيامدهاي محيط زيستي مخاطره‌آميز اين جنگ تحميلي ناجوانمردانه را متحمل شوند. اين دو دولت جنگ‌طلب البته در استفاده از روش‌هاي ويرانگر محيط زيستي در منطقه و جهان يد طولايي دارند. استفاده از عامل نارنجي از سوي امريكا در جنگ با ويتنام كه موجب نابودي جنگل‌هاي باراني اين كشور شد و يكي از فجايع مهم تاريخ محيط زيست جهان را رقم زد، تا استفاده از سلاح‌هاي حاوي اورانيوم ضعيف ‌شده و فسفر سفيد توسط رژيم غاصب صهيونيستي در غزه كه باايجاد آلودگي شديد آب و خاك موجب شد اراضي شمال غزه عملا غيرقابل كشت شوند و همچنين استفاده از علفكش‌هاي شيميايي و سوزاندن عمدي نخلستان‌هاي تاريخي غزه، از مصاديق عدم پايبندي اين دو دولت متخاصم به اصول بنيادين كنوانسيون‌هاي بين‌المللي از جمله كنوانسيون ژنو است. طبق ماده ۵۵ پروتكل الحاقي اول ۱۹۷۷ به كنوانسيون‌هاي ژنو، در جريان مخاصمات مسلحانه بايد از محيط‌زيست طبيعي در برابر آسيب‌هاي گسترده، شديد و طولاني‌مدت حمايت شود. همچنين كنوانسيون ۱۹۷۶ منع استفاده نظامي يا خصمانه دستكاري محيط زيست (ENMOD) نيز هرگونه بهره‌گيري خصمانه از تغييرات محيطي با آثار گسترده، پايدار يا شديد را منع مي‌كند. بايد اشاره نمود كه تجربيات ناشي از درگيري‌هاي نظامي پيشين در منطقه طي دهه‌هاي گذشته از جانب رژيم‌هاي صهيوني- امريكايي از جمله حملات به تأسيسات نفتي و صنعتي نشان داده است كه پيامدهاي محيط‌ زيستي چنين اقداماتي محدود به زمان يا قلمرو خاصي نمي‌ماند و آثار آن مي‌تواند تا سال‌ها بر جاي بماند؛ از آلودگي‌هاي نفتي گسترده گرفته تا انتشار آلاينده‌هاي سمي، تخريب عرصه‌هاي طبيعي، نابودي تنوع زيستي و تهديد سلامت انسان‌ها.

با چنين پيشينه‌اي در نقض حقوق محيط زيستي، سازمان حفاظت محيط‌زيست در بهمن ماه و در جريان تحركات نظامي در منطقه علاوه بر مكاتبه رسمي با وزراي محيط‌زيست كشورهاي منطقه، با دبيركل سازمان ملل و نيز دبير اجرايي برنامه محيط‌زيست ملل متحد (يونپ) مكاتبه نمود و نسبت به پيامدهاي محيط‌زيستي جنگ در منطقه هشدار داد. در اين نامه‌ تاكيد شد كه هرگونه اقدام نظامي در منطقه‌اي با تراكم زيرساخت‌هاي نفتي، گازي، پتروشيمي و دريايي مصداق ايجاد وضعيت مخاطره‌آميز براي صلح، امنيت و محيط‌زيست منطقه‌اي و جهاني محسوب مي‌شود. بررسي وضعيت محيط‌ زيست در مناطق جنگي نشان مي‌دهد كه به‌رغم ادعاها براي جلوگيري از بروز فجايع زيست‌محيطي در جنگ‌ها از‌سوي نهادهاي بين‌المللي، هر جا منافع قدرت‌هاي جهاني مطرح است، متاسفانه اين اقدامات با اغماض سازمان‌هاي بين‌المللي روبه‌رو است، درحالي ‌كه چشم‌پوشي سازمان‌هاي بين‌المللي و كشورهاي مدعي حقوق‌بشر در اين زمينه نه‌تنها به تهديد محيط‌زيست جهاني مي‌انجامد، بلكه حقوق انسان‌ها كه قربانيان جنگ‌ها هستند نيز ناديده گرفته مي‌شود.