كارواش‌ها را شايد بتوان يكي از آلاينده ترين فعاليت‌هاي انساني برشمرد كه موجب آلودگي منابع آب می شود. اين واحدها به علت استفاده از مواد شوينده باعث تغيير شيميايي كيفيت آب مي‌شوند ضمن اينكه آزمايش‌ها نشان مي‌دهد در پساب اين واحدها، فسفات اغلب بالاتر از حد استاندارد‌هاي محيط‌ زيست است. منشا ديگر آلودگي فاضلاب كارواش‌ها ، شست‌وشوي موتور خودرو‌هاست كه طي آن روغن و گريس همراه با آب شست‌وشو به منابع آبي راه مي‌يابد و موجب آلودگي جدي آب‌هاي سطحي و زيرزميني مي‌شود. به طور کلی آلاينده هاي موجود در پساب كارواش ها را می توان چربي و روغن ، دترجنتها ، فسفات ها ومواد شيميايي مانند جوهر نمك و آمونيوم باي فلورايدABF و همچنين حلالهاي مضر براي موجودات زنده برشمرد.

هيدروكربورها، روغن‌ها، دوده، ذرات ،برخي عناصر سنگينMTBE  موجود در بنزين و بنزن، آلاينده‌هاي موجود در پساب كارواش‌ها را تشكيل مي دهند كه اين مواد يقيناٌ موجب آلودگي گسترده  آب های سطحی و سفره‌هاي آب زيرزميني در مناطق پذيرنده پساب مي‌شود.

قابل ذکر آنکه مواردی از قبیل موتور شویی ، زیرشویی ، جارو برقی و واکس زنی از درجه اهمیت بالاتری برخوردارند. هرچند در اکثر موارد صاحبان خودرو مایل به روشویی آن بوده که در این صورت پساب خروجی دارای مواد معلق بالا ، مواد شوینده  و در صورتی که خودرو قبلا واکس یا براق کننده خورده باشد دارای فلزات سنگین نیز خواهد بود.آلوده ترین بخش پساب کارواشها مربوط به موتور شویی (موتور و قطعات جانبی آن) است که با توجه به استفاده از گازوئیل در کنار مواد شوینده آلایندگی زیست محیطی بسیار بالایی را در برخواهد  داشت.

استفاده از آب شرب

دیگر معضل کارواش ها استفاده از منابع آب شرب  است که با توجه به خشکسالی های اخیر  در ایران و مدت زمان شستشوی یک خودرو (45 دقیقه ) که استاندارد جهانی آن 5/6 دقیقه و میزان مصرف آب برای شستشوی یک خودرو(245 لیتر) که استاندارد جهانی آن 59 لیتر است خود معضلی برای محیط زیست  و مصرف آب می باشد. زمان شستشوی یک خودرو در ایران 7 برابر و میزان مصرف آب 4 برابر استانداردهای جهانی است.

خطرات پساب کارواش ها برای محیط زیست شهری

در حال حاضر کیفیت پساب تولیدی اغلب کارواشهای ایران با استانداردهای جهانی موجود همخوانی نداشته  و تا چندین برابر حد مجاز افزایش می یابد و به همین دلیل اغلب کارواش ها بصورت کاملا پنهانی مشغول آلوده سازی محیط زیست می باشند.

شوینده ها، عامل خطرناک برای محیط زیست

ورود شوینده ها به فاضلاب بدلیل بروز عوارض متعددی همچون مغذی شدن و تجزیه ناپذیری گروه سخت شوینده ها سبب آلودگی منابع آبی و محیط زیست می شوند . شوینده ها قدرت نفوذ پذیری خاک را افزایش داده و بدین ترتیب راه را برای نفوذ سایر آلاینده ها باز مینمایند. که این مواد در غلظت بالا اثرات سمی و کشنده بر آبزیان داشته و می تواند اکوسیستم حیات را با مشکلات فراوانی روبرو نماید. بد نیست بدانیم که رایج ترین آلاینده های کانال های فاضلاب و دریاچه ها و رودخانه ها مواد شوینده می باشد.

ارزش برگشت پساب به سیستم

یک واحد کوچک کارواش که دارای 4 چال کارواش باشد می تواند در سال پذیرای حدود 18000 خودرو باشد. اگر فرض شود که مصرف آب برای شستشوی هرماشین در حدود 120 لیتر باشد، میزان مورد نیاز سالیانه آب برای این کارواش برابر است با 2160 مترمکعب. اگر هزینه خرید آب را حدود 50000 ریال به ازاء هر مترمکعب درنظر بگیریم، هزینه سالیانه خرید آب خام برابر است با مبلغ 108000000 ریال. با فرض نرخ بازیابی پسآب به صورت میانگین 65درصد، می توان تا مبلغ 70200000 ریال در سال فقط در هزینه خرید سالیانه آب صرفه جویی نمود. البته هزینه نگهداری و استهلاک سرمایه تجهیزات تصفیه خانه را نیز باید از این رقم کم کرد.

کارواش ها و معضل فقدان تصفیه خانه

عدم آگاهي و دانش كافي مردم  و بالاخص مسئولین کارواش ها از اثرات مخرب پسابهاي آلاينده واحدهای مزبور بر محيط زيست موجب شده است بسياري از کارواش ها ( واغلب مردم) ناآگاهانه نسبت به تخليه فاضلاب آلوده به چاهها ، انهار عمومي و از جمله شستشوي خودرو در حاشيه خيابان ها اقدام مي كنند. این درحالیست که امروزه در اكثر كشورهاي پيشرفته دنيا كليه واحدهاي كارواش مجهز به سيستم تصفيه فاضلاب و استفاده مجدد از پساب هستند .

در اکثر کشورهای جهان کارواش ها دارای سیستم تصفیه فاضلاب هستند که ضمن جلوگیری از به وجود آمدن شرایط غیر قابل کنترل زیست محیطی در اغلب موارد با استفاده از روشهای ترکیبی با پرداخت کمترین هزینه پساب حاصله را تصفیه و مجدداٌ مورد استفاده قرار می دهند که این موضوع متاسفانه در ایران آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است.

 مطالب مرتبط در وبلاگ:

وقتی رودخانه به «کارواش» تبدیل می شود!!